Türkiye stratejik konumu nedeniyle uzun yıllardır farklı ülkelerden gelen bireylerin ilgi odağı olmaktadır. Eğitim, sağlık, ticaret ya da daha iyi yaşam koşulları gibi sebeplerle Türkiye’ye gelen yabancı uyruklu kişilerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Ancak bazı yabancıların yasal kalış süresini aşmaları veya gerekli belgeleri almadan Türkiye’de yaşamaya devam etmeleri, yabancılar hukuku kapsamında birtakım yaptırımlarla karşı karşıya kalmalarına neden olur. Bu bağlamda Türkiye’de kaçak kalan yabancılar için düzenlenen yasal işlemler ve zaman zaman çıkan af düzenlemeleri kamuoyunun dikkatle takip ettiği konular arasında yer alır.
Ev Hizmetlerinde Çalışan Kaçak Yabancılar İçin Af Düzenlemesi
2025 yılında yürürlüğe giren af kapsamında Türkiye’de kaçak olarak bulunan ve çocuk, yaşlı ,hasta bakımı gibi ev hizmetlerinde çalışan yabancılara yasal ikamet izni alma imkanı tanımaktadır. Bu düzenleme genel bir af niteliğinde olmayıp sadece ev hizmetlerinde çalışan yabancıları kapsamaktadır.
Yeni Aftan Yararlanmak İçin Başvuru Şartları
Yasal kalış süresini aşmış ancak ev hizmetlerinde çalışmaya devam eden yabancılar, bu düzenleme kapsamında belirli şartları karşılamaları hâlinde ikamet izni alma hakkı elde edebilmektedir.
- Pasaport Süresi: Başvuru yapacak yabancının pasaportunun en az 8 ay geçerliliği olmalıdır.
- Geri Gönderme Merkezi: Başvuru yapacak kişi daha önce geri gönderme merkezine alınmamış olmalıdır.
- Şartlı Giriş: Şartlı giriş yapmamış olması gerekmektedir.
- Başvuru Yeri: Başvurular, ilgili İl Göç İdaresi Müdürlüklerine yapılmalıdır.
Yeni Aftan Yararlanmak İçin Gerekli Belgeler
Ev hizmetlerinde çalışan yabancıların ikamet izni alabilmeleri için bazı temel koşulları yerine getirmeleri gerekmektedir. Başvuruların olumlu sonuçlanabilmesi için, kişisel belgelerden kalış geçmişine kadar çeşitli kriterlerin sağlanması önem taşımaktadır.
- Geçerli pasaport
- Anne ve baba isimlerinin belirtildiği başvuru formu
- Güncel bir fotoğraf
- Avukat aracılığıyla başvuru yapılacaksa vekâletname
İşverenden İstenen Belgeler
Ev hizmetlerinde çalışan yabancı uyruklu kişiler için yapılan ikamet izni başvurularında işverenlerin de belirli belgeleri ibraz etmesi gerekmektedir. Bu belgeler, çalışanın gerçekten ev hizmetlerinde görev aldığını ve başvurunun yasal dayanağa sahip olduğunu kanıtlamaya yöneliktir.
- Çalışanın görevini ve çalışma süresini belirten dilekçe
- Elektrik, doğalgaz veya su faturası
- İşverenin ve bakılacak kişinin vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Son 6 ay ile 1 yıl arasındaki gelir belgeleri (banka hesap ekstresi vb.)
- İşverenin gelirinin en az asgari ücretin 4 katı olması gerekmektedir.
- İşverenin ve bakılacak kişinin yerleşim yeri belgeleri
- Sunulan belgelerin doğruluğunu ve yasal gerekliliklere uygunluğunu taahhüt eden taahhütname
Kaçak Kalan Yabancıların Cezası
Türkiye’de yasal kalış süresini aşan yabancı uyruklu kişiler, kaçak kaldıkları süreye bağlı olarak idari para cezasına tabi tutulur. Bu cezalar, 2024 yılı itibarıyla bir yıl boyunca kaçak kalan bir yabancı için ortalama 1.130 Türk Lirası civarındadır. Aynı şekilde, 90 günden fazla izinsiz kalan kişilere de benzer bir ceza uygulanır. Bu cezalar çıkış işlemleri sırasında tahsil edilir. Eğer kişi bu cezayı ödemeden Türkiye’den çıkış yaparsa, 1 yıldan başlayıp 5 yıla kadar değişen giriş yasakları uygulanabilir. Bu nedenle, yasal süresini aşan her yabancının, çıkış sırasında cezasını ödeyerek işlemlerini tamamlaması büyük önem taşır. Örneğin vizesi 30 gün olan bir yabancı, 90 gün boyunca Türkiye’de kaldığında bu kişi için Türkiye’de kaçak kalan yabancılar için cezalı harç miktarları hesaplanır ve çıkışta tahsil edilmek üzere bildirilir. Eğer kişi çıkarken bu harcı ödemezse geçiş ihlali ödeme yapılmamış sayılır.
Bu tür bir ihlal aynı zamanda kişinin deport edilen yabancı olarak kayıtlara geçmesine de neden olabilir. Deport edilen birey yasal yollarla Türkiye’ye yeniden giriş hakkını büyük ölçüde kaybeder. Özellikle sınır dışı edilme kararı alınan yabancılar için, bir daha Türkiye’ye giriş yapılabilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar arasında ödenmemiş cezaların kapatılması, yeni vize başvurusunun yapılması ve bu başvurunun ilgili dış temsilcilik tarafından onaylanması gibi prosedürler yer alır.
Kaçak Yabancılar Çıkış Yapmadan İkamet İzni Alabilir Mi?
İzin belgesi alma süreci Türkiye’de kaçak kalan bir yabancının en çok merak ettiği konular arasında yer alır. Ancak kanunlara aykırı şekilde Türkiye’de bulunan bir bireyin ülkeden çıkış yapmadan ikamet izni alması oldukça zordur. Yabancılar hukuku gereği, yasal prosedürlere aykırı olarak ülkede bulunan kişilerin önce cezasını ödeyerek ülkeden çıkış yapması ardından ilgili ülkelerdeki Türk temsilciliklerinden başvuru yaparak tekrar giriş izni talep etmesi beklenir. Bunun dışında sunulan af kapsamları istisna olup, dönemsel olarak yürürlüğe giren geçici düzenlemelerdir.
Türkiye’ye Giriş Yasağı Sorgulama Nasıl Yapılır?
Giriş yasağı sorgulama birçok farklı yolla yapılabilir. İşte detayları:
- Göç İdaresi Başkanlığı ile İletişime Geçin: Türkiye’deki en güncel ve resmi veriler, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından tutulur. Giriş yasağını öğrenmek isteyen kişiler, doğrudan Göç İdaresi’ne e-posta atabilir veya resmi telefon hatları üzerinden bilgi talep edebilir.
- Yurtdışındaki Türk Konsolosluklarına Başvurun: Eğer kişi Türkiye dışında bulunuyorsa, en yakın Türk konsolosluğu ya da büyükelçiliğine başvurarak, pasaport bilgileri ile birlikte giriş yasağı sorgulama talebinde bulunabilir.
- Avukat veya Hukuk Danışmanı ile İşlem Yapın: İstanbul Law Office olarak bu süreçte uzman kadromuz ile Türkiye’ye giriş yasağı sorgulama işlemlerinde konsolosluklar nezdinde müvekkillerimize destek sunuyoruz. Deport edilen yabancıların durumlarını analiz ediyor, geçiş ihlali ödeme ya da cezalı harç durumlarını resmi kanallar üzerinden takip ediyoruz.
- Sınır Kapılarında Sorgulama: Kişi Türkiye’ye giriş yapmak istediğinde, sınır kapısında pasaport kontrolü sırasında giriş yasağı varsa sistemde otomatik olarak görünür. Ancak bu planlama yapmadan gelmek açısından risklidir ve ülkeye alınmadan geri gönderilme ihtimali oldukça yüksektir.
- E-Devlet veya Online Sistem Üzerinden Sorgulama: Türkiye’de aktif ikameti olan yabancılar için bazı bilgilere e-Devlet üzerinden erişim mümkün olabilir. Ancak bu hizmet genellikle izin belgesi alma aşamasında ya da ikamet izni uzatma işlemlerinde daha aktiftir.
Deport Edilen Yabancı Nasıl Geri Gelebilir?
Deport edilen yabancı Türkiye’den sınır dışı edilen ve belli bir süre ülkeye giriş yasağı bulunan kişiyi tanımlar. Bu yasak kişinin ihlal ettiği kurallara bağlı olarak 1 ila 5 yıl arasında değişebilir. Deport edilen kişinin Türkiye’ye yeniden giriş yapabilmesi için öncelikle geçiş ihlali ödeme işlemlerini tamamlaması ve giriş yasağını kaldırmak adına resmi mercilere başvuru yapması gerekir. Başvurular genellikle Türkiye dış temsilcilikleri üzerinden alınmakta olup, kişinin daha önceki ihlal durumu detaylı olarak incelenmektedir. Bazı durumlarda özel sağlık nedenleri ya da aile birleşimi gibi insani sebeplerle bu yasağın kaldırılması mümkün olabilir.
Kaçak Kalan Yabancılar Nereye Şikayet Edilir?
Kaçak göçmen operasyonu kapsamında Türkiye genelinde çeşitli denetimler yapılmaktadır. Vatandaşlar Türkiye’de kaçak kalan yabancılar hakkında şikayette bulunmak istediklerinde il göç idaresi müdürlüklerine, emniyet birimlerine ya da kolluk kuvvetlerine başvurabilir. Ayrıca Göç İdaresi Başkanlığı’nın iletişim kanalları üzerinden de bildirimde bulunulabilir. Bu şikayetler doğrultusunda gerekli inceleme yapılmakta ve gerekirse sınır dışı işlemleri başlatılmaktadır.
Kaçak Kalan Yabancılar Evlenebilir Mi?
Kaçak durumda olan yabancılar, Türkiye’de yasal statüleri bulunmadığı için resmi nikâh kıyamazlar. Evlilik işlemleri sırasında nüfus müdürlükleri, yabancı uyruklu bireylerden geçerli pasaport, ikamet izni ve bekârlık belgesi gibi belgeleri talep eder. Bu belgeler eksikse ya da kişi ülkede yasal olarak bulunmuyorsa, evlilik başvurusu kabul edilmez. Dolayısıyla kaçak kalan yabancıların evlenebilmesi için öncelikle yasal duruma geçmeleri gerekir.
Yabancılar hukuku çerçevesinde Türkiye’de bulunan bireylerin yasalara uygun hareket etmesi hem kişisel hem de kamusal düzen açısından büyük önem taşır. Zaman zaman çıkan af düzenlemeleri ya da geçici kolaylıklar olsa da kalıcı çözümler için yasal yollarla hareket edilmesi ve gerekli belgelerin zamanında alınması gereklidir. Türkiye’de yaşamayı planlayan ya da halihazırda burada bulunan yabancıların hukuki süreci profesyonel destek alarak yürütmeleri tavsiye edilir.
İlginizi Çekebilir→ Yabancı Çalışma İzni Nedir?