Aile HukukuAile Mahkemesi Nedir ve Ne İş Yapar?

Aile mahkemeleri, aile içindeki ilişkileri düzenleyen, taraflar arasındaki anlaşmazlıkları çözen ve aile bireylerinin haklarını koruyan mahkemelerdir. Türk hukukunda, aile mahkemeleri özel olarak belirli dava türlerine bakmakla görevlidir. Aile mahkemeleri bireylerin aile içindeki haklarını güvence altına almayı amaçlayan, boşanma, nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi önemli konularda karar verir. Ayrıca aile mahkemesi sadece aile bireylerinin arasındaki anlaşmazlıkları çözmekle kalmaz aynı zamanda boşanma davaları gibi toplumsal açıdan önemli dava türlerine de odaklanır. Aile mahkemelerinin en temel amacı ailenin birliğini korumaktır. Ancak gerektiğinde de bireylerin haklarını ve çıkarlarını gözeterek adaletli bir çözüm sağlamaktır.

Nöbetçi Aile Mahkemesi Nedir?

Nöbetçi aile mahkemesi tatil günlerinde veya normal mesai saatleri dışında acil çözüm gerektiren aile hukuku davalarına bakan mahkemelerdir. Normalde belirli günlerde açık olan aile mahkemelerinin dışında, nöbetçi aile mahkemesi devreye girerek, boşanma, şiddetli geçimsizlik, nafaka talepleri gibi aile hukukuna dair meseleleri çözmeye yardımcı olur.

Nöbetçi aile mahkemesi, özellikle aile içi şiddet veya acil müdahale gerektiren durumlarda önemli bir işlev görür. Nöbetçi aile mahkemesi vatandaşların haklarını hızlı bir şekilde savunabilmesi ve mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla, diğer mahkemelere göre daha hızlı bir işlem süreci uygular.

Aile Mahkemelerinin Görevleri

Aile mahkemesi geniş bir görev yelpazesinde hizmet verir. Türk Medeni Kanunu çerçevesinde aile mahkemelerinin baktığı davalar oldukça çeşitlidir.

• Boşanma Davaları: Aile mahkemelerinin en önemli görevlerinden biri boşanma davalarına bakmaktır. Hem anlaşmalı boşanma davaları hem de çekişmeli boşanma davaları bu mahkemede görülür.
• Nafaka Davaları: Evliliğin sona ermesinin ardından, boşanma sonucu nafaka talebi olan tarafın başvurabileceği bir dava türüdür. Nafaka, özellikle eşlerden birinin ekonomik zorluklar yaşaması durumunda talep edilir.
• Çocuk Velayeti Davası: Boşanmış eşler arasında çocukların kimde kalacağına karar veren mahkeme, çocuğun en iyi şekilde büyümesi için gerekli düzenlemeleri yapar.
• Mal Paylaşımı Davası: Boşanma sonrası taraflar arasında mal paylaşımı ve mal rejiminin tasfiyesi ile ilgili davalar da aile mahkemesinde görülür.
• Zina veya Şiddetli Geçimsizlik Sebebiyle Boşanma: Aile mahkemeleri, eşlerden birinin zina yapması ya da şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma talebiyle başvurması durumunda karar verir.
• Nişan Bozma Davası: Aile mahkemesi, nişanlanmış fakat nikah yapmayan bireyler arasında yaşanan anlaşmazlıkları çözmek için nişan bozulması ve nişanlılık ile ilgili davaları da inceler.

Aile Mahkemesi Nerede ve Nasıl Öğrenilir?

Aile mahkemesi nerede nasıl öğrenilir sorusu aile hukuku davalarına başvuran kişilerin sıklıkla karşılaştığı bir sorudur. Bu bilgiyi öğrenmenin birkaç yolu vardır:

• İlçe Adliye Sarayları: Aile mahkemelerinin bulunduğu adresler, ilçedeki adliye saraylarının bağlı olduğu mahkemelere göre değişir. Her ilde ve ilçede aile mahkemesinin yeri, o yerin adliye sarayı içinde yer alır.
• e-Devlet Üzerinden Sorgulama: Aile mahkemesi nerede olduğunu öğrenmek için e-Devlet üzerinden bağlı olduğunuz ildeki mahkeme sorgulama hizmetini kullanabilirsiniz. Burada, ilgili mahkemenin adresi ve iletişim bilgileri bulunur.
• Telefonla Sorgulama: Ayrıca, ilçenizdeki adliye sarayını arayarak, aile mahkemesi hakkında bilgi alabilirsiniz. Mahkeme yetkilileri, başvurabileceğiniz doğru adresi ve gerekli prosedürü size bildirecektir.

Aile Mahkemesi Davaları Nelerdir?

Aile mahkemeleri, bireylerin aile içindeki ilişkilerini düzenleyen ve koruyan çok sayıda dava türüne bakmaktadır.

• Anlaşmalı Boşanma Davası: Eşlerin karşılıklı olarak anlaşarak boşanmayı talep etmeleri durumunda açılır. Taraflar arasında anlaşmazlık yoksa, mahkeme boşanmayı onaylar.
• Çekişmeli Boşanma Davası: Taraflar arasında anlaşmazlık olduğu durumlarda açılır. Eşlerden biri boşanmak istemezse, çekişmeli boşanma davası söz konusu olur.
• Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması nedeniyle Boşanma Davası (Şiddetli Geçimsizlik): Evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, eşlerin birbirlerine karşı şiddetli geçimsizlik yaşadığı hallerde açılır.
• Terk Sebebiyle Boşanma Davası: Bir eşin evi terk etmesi durumunda, diğer eş terk sebebiyle boşanma davası açabilir.
• Hayata Kast, Pek Kötü Muamele ve Onur Kırıcı Davranış nedeniyle Boşanma Davası: Eşlerden biri diğerine hayatını tehlikeye atacak şekilde davranır veya onur kırıcı bir tutum sergilerse, bu dava açılabilir.
• Küçük Düşürücü Suç İşleme veya Haysiyetsiz Hayat Sürme nedeniyle Boşanma Davası: Eşin küçük düşürücü suç işlemesi veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi durumunda açılabilir.
• Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davası: Eşlerden birinin akıl hastalığı nedeniyle evliliği sürdürememesi durumunda açılır.
• Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat Davası: Boşanma sonucu mağdur olan eş maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
• Nafaka Davası: Boşanma sonrası geçimini sağlayamayacak durumda olan eş için nafaka talep edilen davadır.
• Nafaka Artırım Davası: Nafaka ödeyen tarafın mali durumu değişirse nafakanın artırılması için açılan davadır.
• Nafakanın İndirilmesi veya Kaldırılması Davası: Nafaka alan tarafın mali durumu değişirse, nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
• Çocuk Velayet Davası: Boşanma sonrası çocuğun hangi ebeveynle kalacağına karar verilen davadır.
• Boşanmada Mal Paylaşımı ve Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası: Boşanma sırasında eşler arasındaki mal paylaşımının düzenlendiği davadır.
• Nişan Bozma ile İlgili Davalar: Nişanın bozulması durumunda, nişanlılar arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözmek için açılır.
• Ziynet Alacağı Davası: Boşanma sonrasında kadına verilen ziynet eşyalarının geri verilmesi talebiyle açılır.
• Mehir Alacağı Davası: Evlilik sırasında verilen mehirin boşanma sonrasında kadına ödenmesi için açılır.
• İddet Müddeti Kaldırılması Davası: Kadının boşanma sonrası bekleme süresinin kısaltılması veya kaldırılması için açılır.
• Evlat Edinme Davası: Çocuğu evlat edinme işlemi için açılan davadır.
• Evlilik Birliğinin Korunmasına Yönelik Tedbirler: Evlilik birliğinin korunması için mahkeme tarafından alınacak tedbirlerin belirlendiği davadır.
• Ayrılık Davaları: Çiftlerin geçici olarak ayrılmak istemesi durumunda açılır. Evlilik birliğinin devam edip etmeyeceği bu süreçte belirlenir.
• Aile Hukukuna İlişkin Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi: Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerli sayılması için açılır.
• Boşanan Kadının Eşinin Soyadını Kullanmasına İzin Davası: Boşanmış kadının eski eşinin soyadını kullanmaya devam etmek için mahkemeye başvurmasıyla açılır.
• Evlenen Kadının Bekarlık Soyadını Kullanmasına İzin Davası: Evlenen kadının bekarlık soyadını kullanmaya devam etmesi için mahkemeye başvurmasıyla açılır.
• Evlenmeye İzin Verilmesi Davası: Evlenme yaşı küçük olan birinin evlenebilmesi için mahkemeye başvurur.
• Aile Mallarının Korunması Davası: Aile mallarının korunmasını sağlamak amacıyla açılan davadır.
• Aile Soyadının Değiştirilmesi Davası: Aile soyadının değiştirilmesi için mahkemeye başvurulur.
• Terk İhtarı Gönderilmesi: Eşlerden biri, diğerine terk etmesi için uyarıda bulunur. Bu adım boşanma aşamasına gelmeden önce başvurulan bir yöntemdir.
• Babalık Davası: Çocuğun babasının kim olduğunu belirlemek için açılır.
• Soybağının Kurulması Davası: Soybağının resmi olarak kurulması, çocuğun miras ve velayet hakları için açılan davadır.
• Aile Konutu Şerhi Konulması veya Şerhin Kaldırılması Davası: Aile konutunun korunması veya şerhinin kaldırılması için açılır.
• Soybağının Reddi Davası: Soybağının reddedilmesi talebiyle açılır. Genellikle babalık ilişkisi tartışmalı olduğunda başvurulur.
• Vesayet Davası: Bir kişi akıl sağlığı bozulmuşsa veya küçükse, bakım ve yönetimi sağlamak amacıyla açılır.

Aile Mahkemesine Nasıl Başvurulur?

Aile mahkemesine başvuru süreci belirli yasal prosedürler çerçevesinde gerçekleşir ve aşağıdaki adımlar izlenir:

• Dilekçenin Hazırlanması: Aile mahkemesine başvurmak isteyen kişi, öncelikle bir dava dilekçesi hazırlamalıdır. Dilekçede davanın konusu, tarafların kimlik bilgileri, adresleri ve olayın ayrıntıları açık bir şekilde belirtilmelidir. Örneğin aile mahkemesi hangi davalara bakar sorusunun cevabı olan boşanma, nafaka veya velayet gibi talepler dilekçede yer almalıdır.
• Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi: Dava tarafların ortak ikametgahının bulunduğu yerdeki aile mahkemesine açılır. Eğer taraflar farklı şehirlerde yaşıyorsa, davacı isterse kendi ikamet ettiği yerdeki nöbetçi aile mahkemesine de başvurabilir.
• Harç ve Masrafların Yatırılması: Başvuru sırasında dava türüne göre belirlenen harç ve gider avansı mahkeme veznesine yatırılır.
• Davanın Kaydedilmesi ve Dosya Açılması: Dilekçe ve ekleriyle birlikte mahkemeye başvuru yapıldığında, dava esas numarası verilerek kaydedilir ve dosya oluşturulur. Mahkeme, dilekçeyi inceleyip duruşma günü belirler.
• Duruşma ve Yargılama Süreci: Mahkeme dilekçeyi davalıya tebliğ eder ve duruşma gününü belirler. Taraflar delillerini ve tanıklarını sunarak yargılama sürecine katılır. Mahkeme, davanın niteliğine göre karar verir.

Aile mahkemeleri boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi aile içi uyuşmazlıkları çözerek bireylerin haklarını koruyan özel mahkemelerdir. Nöbetçi aile mahkemeleri ise acil durumlarda hızlı müdahale sağlar. Başvuru süreci dilekçenin hazırlanması, yetkili mahkemenin belirlenmesi ve harçların yatırılmasıyla başlar. Aile hukuku davalarında sürecin doğru yönetilmesi, hak kaybı yaşanmaması ve adil bir sonuca ulaşılması açısından büyük önem taşır.

İlginizi Çekebilir→  Velayet Nedir ve Velayet Davası Nasıl Açılır?